Компьютерлік жүйелер және қауіпсіздік

Компьютерлік жүйелер және қауіпсіздік

Жүйені қорғау: қауіптерді түсінуден тұрақтылыққа дейін

Орындаған

Тексерген

[Университет атауы]

БАҒЫТ

Мазмұны

02

•Компьютерлік жүйенің негізгі активтері

•Қауіптер: фишинг, осалдықтар және зиянды бағдарламалар

•NIST CSF 2.0 бойынша қауіпсіздік циклі

•Қорғаныстың практикалық қабаттары

•Оқиғаға жауап беру және тұрақтылық

Негізгі сұрақ

Жүйені қалай қауіпсіз әрі қалпына келетін етеміз?

КІРІСПЕ

Қауіпсіздік жүйенің сенімділігіне әсер етеді

03

Компьютерлік жүйе үш нәтиже үшін қорғалады:

Құпиялылық

Ақпаратқа тек рұқсаты бар адам кіреді

Тұтастық

Дерек рұқсатсыз өзгермейді

Қолжетімділік

Қызмет қажет кезде жұмыс істейді

Қауіпсіздік осы үш қасиетті тәуекелмен бірге басқарады.

Түсіндірме: NIST Cybersecurity Framework 2.0, 2024 [1]

ҚАУІПТЕР

Қауіптер жүйеге бірнеше арнамен енеді

04

•Фишинг және әлеуметтік инженерия: сенімді пайдаланып, есептік жазбаға жол ашады

•Осалдықтарды пайдалану: жаңартылмаған компоненттер шабуыл бетін кеңейтеді

•Ransomware: деректі шифрлап, қызметті тоқтатуға тырысады

•Жеткізу тізбегі: тәуелді қызмет немесе кітапхана арқылы тәуекел тарайды

Шабуылдың ортақ логикасы

1

Сенімге кіру

2

Рұқсат алу

3

Әсерді күшейту

4

Ізді жасыру

Дереккөздер: ENISA Threat Landscape 2026 [3]; ENISA Threat Landscape 2025 [4]

БАСҚАРУ МОДЕЛІ

NIST CSF 2.0 қауіпсіздікті үздіксіз цикл ретінде көрсетеді

05

Алты функция бірінен кейін бірі ғана емес, қатар орындалады.

Негізгі мағынасы

•GOVERN тәуекелге жауапкершілікті бекітеді

•IDENTIFY активтерді және тәуекелді таниды

•PROTECT алдын алады

•DETECT ерте байқайды

•RESPOND шектейді

•RECOVER қызметті қалпына келтіреді

Дереккөз: NIST Cybersecurity Framework 2.0 [1]

Басқару

Анықтау

Қорғау

Байқау

Жауап беру

Қалпына келтіру